W Polsce od lat dyskutuje się o energetyce jądrowej, a pytania o jej obecność i przyszłość pojawiają się regularnie. W tym artykule przyjrzymy się aktualnemu stanowi rzeczy: czy w Polsce działają już elektrownie atomowe, gdzie planowana jest pierwsza, jakie technologie zostaną wykorzystane, a także gdzie znajdują się najbliższe obiekty tego typu poza granicami naszego kraju i które państwa przodują w tej dziedzinie na świecie.
Polska nie ma elektrowni atomowych, ale pierwsza powstanie na Pomorzu do 2036 roku
Polska obecnie nie posiada żadnej działającej komercyjnej elektrowni jądrowej. Jest to sytuacja, która ma jednak ulec zmianie w najbliższych latach, w związku z realizacją ambitnych planów budowy pierwszych tego typu obiektów w kraju.
Jedynym działającym w Polsce obiektem wykorzystującym energię jądrową jest reaktor badawczy Maria, znajdujący się w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku. Jest to jednak jednostka o charakterze naukowym i badawczym, a nie służąca do komercyjnej produkcji energii elektrycznej na potrzeby krajowej sieci energetycznej.
Pierwsza polska elektrownia atomowa: Projekt na Pomorzu
Wybrana i zatwierdzona lokalizacja dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej to obszar Lubiatowo-Kopalino, położony w gminie Choczewo na Pomorzu. Decyzja o warunkach lokalizacji dla tej inwestycji została już wydana przez Wojewodę Pomorskiego, co stanowi kluczowy krok w kierunku realizacji tego strategicznego projektu.
Realizacja budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce przebiegać będzie według ustalonego harmonogramu. Przekazanie placu budowy planowane jest na 2025 rok. Następnie, w 2028 roku, przewidziane jest wylanie pierwszego betonu jądrowego, co symbolizuje rozpoczęcie faktycznych prac konstrukcyjnych. Uruchomienie pierwszego bloku energetycznego jest prognozowane na rok 2036.
W polskiej elektrowni jądrowej zastosowana zostanie nowoczesna technologia amerykańskich reaktorów AP1000, należących do generacji III+. Technologia ta wyróżnia się zastosowaniem zaawansowanych, pasywnych systemów bezpieczeństwa, które mają zapewnić wysoki poziom ochrony przed awariami, minimalizując potrzebę interwencji człowieka i zewnętrznego zasilania w sytuacjach kryzysowych.
Kolejne elektrownie na horyzoncie: Potencjalne lokalizacje i technologie
Oprócz pierwszej dużej elektrowni jądrowej, Polska planuje budowę kolejnych tego typu obiektów. Trwają intensywne analizy dotyczące lokalizacji drugiej dużej elektrowni jądrowej. Wśród preferowanych i rozważanych lokalizacji znajdują się między innymi Bełchatów i Konin, a także tereny w okolicach Kozienic i Połańca.
Równolegle rozwijana jest koncepcja budowy małych reaktorów modułowych (SMR). Projekty te są realizowane przez wiodące polskie podmioty, takie jak Orlen Synthos Green Energy (OSGE) oraz KGHM. Małe reaktory modułowe oferują potencjalnie większą elastyczność lokalizacyjną i szybszy czas budowy w porównaniu do tradycyjnych, dużych elektrowni.
Wstępnie wytypowano kilkanaście lokalizacji dla małych reaktorów modułowych w Polsce. Wśród nich znajdują się tereny w okolicach:
- Ostrołęki
- Włocławka
- Stawów Monowskich
- Dąbrowy Górniczej
- Krakowa (Nowa Huta)
- Tarnobrzega-Stalowej Woli
- Warszawy
Spojrzenie w przeszłość: Niezrealizowany projekt w Żarnowcu
Historia energetyki jądrowej w Polsce zawiera również rozdział dotyczący niezrealizowanego projektu. W latach 1982-1989 trwała budowa Elektrowni Jądrowej "Żarnowiec". Projekt ten został jednak przerwany na skutek zmian politycznych i społecznych, a budowa nigdy nie została ukończona. Warto zaznaczyć, że teren ten do dziś stanowi świadectwo tej inwestycji, choć nigdy nie rozpoczął się proces produkcji energii.
Atomowi sąsiedzi Polski: Gdzie działają najbliższe elektrownie jądrowe?
Wokół Polski znajduje się wiele działających elektrowni jądrowych, które stanowią element bezpieczeństwa energetycznego regionu. Do najbliższych obiektów należą:
- Ukraina: Elektrownia Rówieńska, Elektrownia Chmielnicka
- Czechy: Elektrownia Dukovany, Elektrownia Temelin
- Słowacja: Elektrownia Mochovce, Elektrownia Bohunice
Należy również wspomnieć o obiektach, które zostały zamknięte, ale wciąż znajdują się w bliskiej odległości od Polski, takich jak Elektrownia Ignalina na Litwie czy Elektrownia Krümmel w Niemczech.
Globalna mapa atomu: Które kraje są potęgami jądrowymi?
Na świecie działa obecnie ponad 440 reaktorów jądrowych, rozmieszczonych w 32 krajach. Globalnymi liderami w produkcji energii jądrowej, zarówno pod względem liczby działających reaktorów, jak i wytwarzanej mocy, są:
- Stany Zjednoczone
- Francja
- Chiny
- Rosja
- Japonia
Istnieją również dostępne w internecie interaktywne mapy, które w sposób szczegółowy prezentują rozmieszczenie wszystkich działających, planowanych i wygaszonych reaktorów jądrowych na świecie, dostarczając kompleksowych danych na temat globalnego krajobrazu energetyki jądrowej.
Przeczytaj również: Elektrownia Bełchatów: Kontakt, Telefon, Adres i Sprawy Mediów
Bezpieczeństwo energetyki jądrowej: Nowoczesne reaktory III+ generacji
Planowane w Polsce elektrownie jądrowe będą wykorzystywać reaktory generacji III+, w tym wspomniane już amerykańskie AP1000. Kluczowym elementem tych nowoczesnych jednostek są pasywne systemy bezpieczeństwa. Oznaczają one, że w przypadku wystąpienia awarii, systemy te są w stanie samodzielnie zadziałać, nie wymagając aktywnej interwencji człowieka ani zewnętrznego źródła zasilania do chłodzenia reaktora. Jest to znaczące udogodnienie podnoszące poziom bezpieczeństwa całej instalacji.
Warto również podkreślić, że energetyka jądrowa cieszy się w Polsce bardzo dużym i stale rosnącym poparciem społecznym. Badania opinii publicznej wskazują, że blisko 90% Polaków pozytywnie ocenia plany budowy elektrowni jądrowych w naszym kraju, co świadczy o rosnącej akceptacji dla tej technologii jako elementu transformacji energetycznej.
