Nowy Sącz może pochwalić się bogatą historią energetyczną, która wyprzedzała wiele innych polskich miast. Już w 1912 roku, w czasach, gdy dostęp do elektryczności był luksusem, miasto postawiło na własną infrastrukturę, budując miejską elektrownię. Był to śmiały krok, który świadczył o wizjonerstwie ówczesnych władz i potrzebie zapewnienia dynamicznego rozwoju dla rozwijającego się ośrodka. Ta pionierska inwestycja nie tylko zasilała pierwsze miejskie latarnie i budynki, ale także stanowiła fundament pod przyszłe transformacje energetyczne regionu.
Pierwsza elektrowniamiejska w Nowym Sączu, uruchomiona w 1912 roku, była symbolem postępu i ambicji miasta. Jej powstanie umożliwiło elektryfikację ulic, domów i zakładów pracy, co znacząco wpłynęło na jakość życia mieszkańców i tempo rozwoju gospodarczego. Była to inwestycja, która na lata określiła kierunek rozwoju energetyki w regionie, pokazując, jak ważne jest posiadanie własnych, niezależnych źródeł energii. Choć technologia tamtych czasów znacząco różni się od dzisiejszej, to właśnie ta historyczna elektrownia stanowiła pierwszy, kluczowy krok w budowaniu energetycznej tożsamości Nowego Sącza.
Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej (MPEC) w Nowym Sączu: jak ciepłownia stała się nowoczesną elektrociepłownią
Obecnie sercem miejskiego systemu energetycznego jest Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej (MPEC). To właśnie ta spółka jest odpowiedzialna za dostarczanie ciepła do tysięcy gospodarstw domowych i instytucji. Jednak MPEC to nie tylko tradycyjna ciepłownia. Od kilku lat przechodzi ona dynamiczną transformację w kierunku nowoczesnej elektrociepłowni. Kluczowym elementem tej zmiany jest wdrożenie wysokosprawnej kogeneracji, czyli jednoczesnej produkcji ciepła i energii elektrycznej. To rozwiązanie pozwala na znacznie efektywniejsze wykorzystanie paliwa i redukcję strat energii.
Rewolucyjne zmiany w MPEC przyniosły wymierne korzyści dla środowiska. Od 2023 roku ponad 50% ciepła produkowanego przez przedsiębiorstwo pochodzi ze źródeł odnawialnych. Głównie są to biomasa oraz energia wytworzona w procesie kogeneracji. Taki miks paliwowy znacząco obniża ślad węglowy miasta i wpisuje się w globalne trendy dążenia do zrównoważonego rozwoju. To dowód na to, że troska o środowisko może iść w parze z zapewnieniem niezawodnych dostaw energii.
W latach 2019-2023 MPEC zainwestowało ponad 117 milionów złotych w modernizację i rozwój swojej infrastruktury. Te znaczące nakłady finansowe, częściowo pochodzące ze środków zewnętrznych, takich jak Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego, pozwoliły na wymianę starych kotłów, modernizację sieci ciepłowniczej i wdrożenie nowoczesnych technologii. Efektem tych działań jest nie tylko zwiększona efektywność energetyczna, ale także większa niezawodność dostaw i możliwość podłączenia nowych odbiorców.
Przyszłość energetyki w Nowym Sączu: co przyniosą nadchodzące lata
Plany MPEC na przyszłość są ambitne i skupiają się na dalszym zwiększaniu efektywności oraz wykorzystaniu potencjału odnawialnych źródeł energii. Jednym z kluczowych projektów jest budowa magazynu energii elektrycznej. Tego typu inwestycje są niezwykle ważne w kontekście rosnącej roli OZE. Pozwalają one na gromadzenie nadwyżek energii produkowanej w okresach szczytowych i wykorzystanie jej w momentach zwiększonego zapotrzebowania, co przekłada się na stabilność systemu i lepsze zarządzanie zasobami.
Równolegle z rozwojem magazynowania energii, MPEC planuje dalszą rozbudowę sieci ciepłowniczej. To strategiczne posunięcie ma na celu dotarcie z ekologicznym i ekonomicznym ciepłem do kolejnych części miasta. Rozszerzenie sieci to nie tylko komfort dla nowych mieszkańców i przedsiębiorstw, ale także kolejny krok w kierunku odchodzenia od indywidualnych, często mniej ekologicznych systemów ogrzewania, co pozytywnie wpłynie na jakość powietrza w Nowym Sączu.
Siła płynąca z Dunajca: czy małe elektrownie wodne to przyszłość regionu
Potencjał odnawialnych źródeł energii w regionie Nowego Sącza nie ogranicza się jedynie do biomasy czy kogeneracji. Warto zwrócić uwagę na hydroenergetykę, a konkretnie na rozwój małych elektrowni wodnych (MEW). W Nowym Sączu działa już podmiot o nazwie "Mała Elektrownia Wodna Sp. z o. o.", a kolejne inicjatywy są w planach. Najbardziej znaczącym projektem jest planowana budowa nowej MEW przez Sądeckie Wodociągi na rzece Dunajec. Elektrownia ta ma przede wszystkim zasilać obiekty należące do spółki, co stanowi przykład efektywnego wykorzystania lokalnych zasobów.
Rozwój hydroenergetyki na Sądecczyźnie niesie ze sobą zarówno szanse, jak i wyzwania. Z jednej strony, MEW stanowią czyste i odnawialne źródło energii, które może uzupełnić lokalny miks energetyczny, zmniejszając zależność od paliw kopalnych. Z drugiej strony, budowa tego typu instalacji wymaga starannego planowania i analizy wpływu na środowisko naturalne, zwłaszcza na ekosystem rzeczny. Kluczem do sukcesu jest znalezienie równowagi między potrzebami energetycznymi a ochroną przyrody.
Przeczytaj również: Ile elektrowni atomowych ma Rosja? Kluczowe fakty i liczby
Energia to nie tylko prąd i ciepło: jaką rolę odgrywa spółka NOVA
W krajobrazie energetycznym Nowego Sącza ważną, choć nieco inną rolę, odgrywa spółka NOVA Sp. z o. o. Zarządza ona Zakładem Zagospodarowania Odpadów przy ulicy Tarnowskiej 120. Chociaż głównym celem działalności jest przetwarzanie odpadów, to właśnie tutaj tkwi potencjał do produkcji energii. Nowoczesne technologie pozwalają na odzysk energii z odpadów, na przykład poprzez procesy termicznego przekształcania lub fermentacji. Choć nie jest to jeszcze główny filar lokalnego miksu energetycznego, to stanowi on cenne uzupełnienie, przyczyniając się do zmniejszenia ilości odpadów trafiających na składowiska i jednocześnie generując energię.
Podsumowując, Nowy Sącz przeszedł długą drogę od swojej pionierskiej elektrowni z 1912 roku. Obecny i przyszły miks energetyczny miasta jest złożony i dynamicznie się rozwija. Obok historycznych podstaw, kluczową rolę odgrywa dziś MPEC, transformując się w nowoczesną elektrociepłownię, która w ponad 50% opiera się na odnawialnych źródłach energii, takich jak biomasa, oraz na efektywnej kogeneracji. Równolegle rozwijany jest potencjał małych elektrowni wodnych na Dunajcu, a spółka NOVA pokazuje, jak odpady mogą stać się źródłem energii. Wszystko to składa się na obraz miasta, które świadomie buduje swoją przyszłość energetyczną, stawiając na innowacje, efektywność i zrównoważony rozwój.
